Aşılar: hangi aşı ne işe yarar, tekrarı neden kaçırılmamalı?

Aşı konusunda en sık karşılaşılan iki durum var: yavruluk serisinin yarım bırakılması ve yetişkinlikte tekrarların unutulması. İkisi de aynı sonuca çıkıyor — koruma sanıldığı kadar güçlü değil.

Bu yazı hangi aşının kaçıncı haftada yapılacağını söylemiyor. Takvim türe, yaşa, hayvanın yaşam biçimine ve bulunduğu bölgeye göre hekim tarafından kuruluyor; tek bir evrensel çizelge yok.

Yavru dönemi: seri, tek doz değil

Yavrular anneden gelen bağışıklıkla doğuyor. Bu bağışıklık zamanla azalıyor ama ne zaman azalacağı yavrudan yavruya değişiyor — ve yüksek olduğu sürece aşının etkisini de perdeleyebiliyor. Bu yüzden yavru aşıları tek seferlik değil, belirli aralıklarla tekrarlanan bir seri hâlinde yapılıyor.

Serinin ortasında bırakmak en kötü senaryo: hayvan aşılanmış gibi görünüyor ama koruma tamamlanmamış oluyor. Sokakla teması olan bir hayvanda bu fark önemli.

Kuduz: diğerlerinden farklı

Kuduz aşısı iki nedenle ayrı duruyor. Birincisi, hastalık insana da geçiyor ve seyri ağır. İkincisi, Türkiye'de kuduz aşısının yasal bir boyutu var; sahipli hayvanlarda yaptırılması bir tercih meselesi değil.

Ayrıca yurt dışına çıkış planlıyorsanız kuduz kaydı bütün sürecin temeli oluyor. Mikroçip takılmadan önce yapılmış bir kuduz aşısı, hangi hayvana ait olduğu kanıtlanamadığı için kabul edilmeyebiliyor.

Isırık durumunda

Bir hayvan sizi ya da başka birini ısırdıysa, karar zinciri veterinerlikten çıkıp insan sağlığı tarafına geçer. Bu durumda insan sağlığı kuruluşuna başvurmak gerekir; kuduz riskine dair kararı veren insan hekimidir. Hayvanın aşılı olması bu adımı ortadan kaldırmaz, yalnızca değerlendirmeye giren bir bilgidir.

Aşı kartını saklayın

Aşı kartı, kaybedildiğinde geri getirilmesi en zor belgelerden biri. Şu üç durumda mutlaka lazım oluyor:

• Yurt dışına çıkışta — tarih ve parti bilgileriyle
• Pansiyon, otel ve bazı kuaförlerde kabul şartı olarak
• Klinik değiştirdiğinizde; yeni hekim geçmişi bilmeden takvimi doğru kuramaz

Kartın fotoğrafını çekip telefonunuzda tutmak basit ama işe yarayan bir alışkanlık. Aslı kaybolursa en azından tarihler elinizde kalır.

Alanya'da özel durumlar

Sokak hayvanı yoğunluğu ve ılıman iklim, sokakla teması olan hayvanlarda temas riskini artırıyor. Balkonu açık evlerde yaşayan kediler ve serbest dolaşan köpekler için takvim, tamamen ev içinde yaşayan bir hayvanla aynı kurulmayabiliyor. Hekiminize hayvanın gerçekte nasıl yaşadığını olduğu gibi anlatın — sokağa çıkıyorsa çıkıyor demek, takvimi doğrudan etkiliyor.

Bu sayfa genel bilgilendirmedir. Hangi aşının hangi yaşta ve hangi aralıkla yapılacağına yalnızca hayvanı muayene eden veteriner hekim karar verir; burada bilinçli olarak aşı adı, marka ve takvim verilmemiştir.